23 Haziran 2017 Cuma

Gripten nasıl kurtuluruz?

Grip nedir ? Nasıl kurtuluruz ?

06 Ocak 2017 Cuma 00:00
Gripten nasıl kurtuluruz?
 SOĞUK ALGINLIĞI
Viruslar ile oluşturulan bir solunum yolları hastalığıdır. En sık neden rinovirustur, 100’den fazla çeşidi vardır. Bunun dışında enteroviruslar (ekovirus ve koksakivirus) ve koronavirus soğuk algınlığına yol açan diğer viruslardır. Her bir virusun değişik türleri olduğu için yılda bir kaç kez geçirilebilir. 6 yaş altındaki çocuklar yılda ortalama 6-8 kez soğuk algınlığına yakalanırlar. En çok Eylül ile Nisan arasında görülür. Soğuk algınlığı bulguları ortalama 14 günde düzelir. Kreşe giden çocuklarda soğuk algınlığı daha sık görülür. Ancak bu çocuklar bir çok virusa karşı bağışık hale geldiği için ilkokula başladıklarında hastalığa daha az yakalanırlar.

Mevsimsel durum
Soğuk algınlığı yılın herhangi bir döneminde görülebilmekle birlikte en çok görüldüğü dönem sonbahar ve kış aylarıdır. Ancak soğuk algınlığının nedeni soğuk iklim veya soğuk havaya maruz kalmak değildir.

Bulaş
Hasta çocuğa veya hasta çocuğun eşyalarına temas ile bulaşır. ilk 2-4 gün çok bulaşıcıdır.
Direk temas
Virus hasta çocuğun ellerinde en az 2 saat kalır. Bu süre içinde başka bir çocuğa bulaştırabilir. Virusu alan diğer çocuk elini yüzüne, gözüne, burnuna sürünce bulaş gerçekleşmiş olur. 
Yüzeydeki parçacıklar yolu ile bulaş
Bazı viruslar tezgah, kapı tokmağı ve oyuncak gibi yüzeylerde 1 gün kadar kalabilir.
Virus parçacıklarının solunum yolu ile alınması
Virus parçacıklarını taşıyan damlacıklar, hasta çocuk tarafından soluma veya öksürme yolu ile havaya bırakılır. Tükürük bulaştırıcı değildir.

BULGULAR
Hastalık bulguları hasta çocuk ile temastan 1-2 gün sonra başlar. Çocuklarda en belirgin bulgu burun tıkanıklığıdır. Berrak veya sarı-yeşil renkte burun akıntısı olabilir. Ateş genellikle ilk 3 gün içinde görülür. Ateş dışında oluşabilecek şikayetler boğaz ağrısı, öksürük, uyuyamama ve iştahsızlıktır. İlk 10 gün içinde şikayetler giderek artar. Bazı çocuklarda burun tıkanıklığı, burun akıntısı ve öksürük 10 günden fazla devam eder. Bazen soğuk algınlığı düzelirken çocuk başka bir tür ile yeniden soğuk algınlığına yakalanabilir. Yineleyen soğuk algınlığı nedeni ile soğuk algınlığı belirtileri haftalar veya aylarca devam edebilir. Soğuk algınlığından farklı olarak allerjik burun tıkanıklığı ve akıntısı durumunda burun ve gözlerde kaşıntı olur.

SOĞUK ALGINLIĞINA BAĞLI GELIŞEN ISTENMEYEN OLAYLAR
Çoğu çocukta herhangi bir sorun oluşmamakla birlikte gelişebilecek sorunlar şunlardır:
Kulak enfeksiyonu — soğuk algınlığı geçiren çocukların %5-19’unda kulak enfeksiyonu gelişir. Soğuk algınlığı olan bir çocukta ateş 3 günden sonra ortaya çıkarsa kulak enfeksiyonu gelişmiş olabilir.
Astım — soğuk algınlığı astımı olan çocuklarda şikayetlerin artmasına veya astımı olmayan çocuklarda astım benzeri hışıltıya yol açabilir.
Sinüzit — 10 günü aşan burun tıkanıklığı ve akıntısı durumunda sinüzit düşünülmelidir
Pnömoni (zatürre) — soğuk algınlığı olan bir çocukta 3 günden sonra ateş, öksürük ve hızlı solunum gelişirse zatürre düşünülmelidir.

SOĞUK ALGINLIĞININ TEDAVİSİ
Şikayetlere yönelik tedavi — Çocuklarda tedavi erişkinlerden farklıdır. Antihistaminik dekonjestan, öksürük ilaçları ve balgam söktürücü ilaçlar soğuk algınlığı tedavisine yönelik satılıyor olmakla birlikte bunların faydalı olduğuna dair bilimsel bir kanıt bulunmamaktadır. Amerika Gıda ve İlaç Kurumu bu ilaçların gösterilmiş faydası olmaması ve olası yan etkileri nedeni ile 6 yaş altında kullanılmasını önermemektedir. 
Ateş için ateş düşürücüler kullanılabilir.
Nemlendirilmiş hava burun tıkanıklığı ve akıntısını azaltabilir. Buruna serum fizyolojik burun damlası ve serum fizyolojik burun spreyi kullanılabilir. 
Gece öksürüğünü azaltmak için 1 yaş üzerindeki çocuklara bal verilebilir.
Soğuk algınlığında iştah azalacağından gıda ve sıvı tüketimi azalabilir. Aileler çocuklara yeterli sıvı vermeleri konusunda bilgilendirilmelidir. 
Antibiyotik — soğuk algınlığı tedavisinde antibiyotiğin yeri yoktur. Soğuk algınlığı komplikasyonu olarak kulak enfeksiyonu, zatürre veya sinüzit gelişmiş ise o zaman doktor kontrolünde antibiyotik kullanılmalıdır. Antibiyotikler gelişigüzel kullanılır ise antibiyotiklere direnç gelişimi, antibiyotiğe bağlı yan etkiler görülebilir.
Bitkisel ve alternatif tedaviler — çinko, ekinezya gibi alternatif ürünlerin soğuk algınlığında yararlı olduğu yönünde sıkça reklamlar yapılmaktadır. Bunların hiç birinin faydalı olduğuna dair bilimsel bir kanıt yoktur ve kullanımı önerilmemektedir.
Buna karşın C vitamininin soğuk algınlığında faydalı olabileceğine dair kanıtlar vardır.

SOĞUK ALGINLIĞINDAN KORUNMA — Basit tedbirlerle bulaş önlenerek korunma sağlanabilir:
El yıkama: korunmada esastır ve oldukça etkilidir. Çocuklar yemek öncesi ve sonrası, öksürük ve hapşırma sonrası ellerini sabunlu su ile yıkamaları konusunda eğitilmelidir.
Soğuk algınlığı olan çocukların kreşten alınmasına gerek yoktur. Çünkü soğuk algınlığı bulguları ortaya çıkmadan önce virüsü bulaştırırlar.

NE ZAMAN DOKTORA BAŞVURMALI — 
Çocuk hiç bir şey yemiyor içmiyor ve bu durum uzuyorsa
Davranışsal değişiklikler varsa (aşırı huzursuzluk veya aşırı uyku hali gibi)
Nefes darlığı gelişmiş ise
Ateş 3 günden fazla devam ediyorsa 
Burun tıkanıklığı ve akıntısı 2 haftadan uzun sürüyorsa
Gözlerde kızarıklık ve sarı renkli akıntı varsa
Kulak ağrısı varsa

 
INFLUENZA (GRIP)
Etkeni influenza adlı bir virüstür. Oldukça bulaşıcı bir hastalık olup yakın temasın artması nedeni ile daha çok kışın görülür. Öksürük, hapşırık ve dokunma ile kolaylıkla bulaşır. Her yıl binlerce insan gribe bağlı komplikasyonlar nedeni ile hastaneye yatırılmaktadır. Küçük çocuklar, yaşlılar, gebeler ve astım gibi süreğen sorunu olan kişilerde grip ağır seyredebilir. Grip salgınları sırasında ölümler olabilir. 

GRİP BULGULARI —
Ateş
Baş ve kas ağrısı
Halsizlik
Öksürük ve boğaz ağrısı olabilir

Gripte ateş 2-5 gün devam eder. Diğer virüsler ile oluşan üst solunum yolu enfeksiyonlarında ateş daha kısa sürer (24-48 saat). Grip belirtileri genellikle 2-5 günde düzelmekle birlikte bazen 1 haftayı aşkın bir süre devam edebilir. Güçsüzlük ve yorgunluk bir kaç hafta sürebilir.
Grip Komplikasyonları — en sık görülen komplikasyon zatürre (pnömoni)’dir. Zatürre akciğerlerin ağır enfeksiyonudur. Küçük çocuklar, 65 yaş üstü kişiler, huzurevinde kalanlar ve şeker, kalp, akciğer hastalığı olanlarda daha sık görülür. 
Grip tanısı — ateş, öksürük ve kas ağrısı olan bir hastada grip tanısı konabilir. Özel bir durum yoksa tanıya yönelik laboratuar incelemesine gerek yoktur.

GRİP TEDAVİSİ
Doktora ne zaman başvurmalı?
Çoğu kişi herhangi bir tedavi almadan 1-2 haftada iyileşir. Şu durumlar varsa doktora başvurmalıdır:
Solunum güçlüğü
Göğüs veya midede ağrı hissi
Yeterli sıvı alınmamasına bağlı az idrar çıkarma
Şuur bulanıklığı
Hiç bir şey yiyip içememe, sürekli kusma
Morarma
Uyuyamama


Grip komplikasyonları açısından riskli kişiler:
Gebeler
Küçük çocuklar (5 yaş, özellikle 2 yaş altı)
65 yaş üzeri
süreğen akciğer hastalığı (astım), kalp, şeker hastalığı

TEDAVİ
Belirtilerin tedavisi — belirtilere yönelik tedaviler gribin süresini kısaltmaz, ancak çocuğun kendini daha iyi hissetmesini sağlar.
Düzelene kadar istirahat
Sıvı — yeterli miktarda sıvı alınıyorsa idrar rengi açık sarı olur, 3-5 saatte bir idrara çıkması gerekir.
Ateş, baş ağrısı ve kas ağrısı için parasetamol içeren ağrı kesiciler kullanılabilir. Bazen ölümcül olan Reye sendromun ayol açabileceğinde aspirin 18 yaştan küçüklerde kesinlikle kullanılmamalıdır
Öksürük ilaçları genellikle faydasızdır. Özellikle 6 yaşın altındakilerde öksürük veya grip ilaçlarının kullanılması önerilmemektedir.

Antiviral Tedavi — Komplikasyon gelişimi açısından risk altında olan hastalarda viruslara etkili antiviral ilaç kullanılabilir. Belirtileri tamamen ortadan kaldırmamakla birlikte şikayetlerin şiddetini azaltır ve belirtilerin süresini 1 gün kısaltır. Belirtiler ortaya çıktıktan sonraki ilk 2 gün içinde kullanılır ise daha etkili olur. İlacın yan etkisi bulantı-kusmadır.
Antibiyotik — Gripte antibiyotik kullanımı gereksizdir. Komplikasyon gelişirse kullanılmalıdır
Alternatif tedaviler — bunların etkinlik ve güvenilirliğini gösteren yeterli bilimsel çalışma yoktur.

DOMUZ GRİBİ — Grip virusunun yeni bir çeşididir. İlk kez 2009 yılında Meksika’da ortaya çıkmıştır. Bu tür, domuz, kuş ve normal grip virusundan bazı özellikler taşıyan yeni bir türdür. Ağustos 2010’a kadar tüm dünyayı etkilemiştir. Bulgular ve tedavi normal grip gibidir.
KUŞ GRİBİ — normalde kuşlarda enfeksiyon oluşturan bir virustur (tavuk, ördek, kaz vs). özellikle Asya’da ölümlere neden olmuştur (Amerika kıtasında bir sorun olmamıştır). Aslında kuşlardan kuşlara geçen bir virustur. Kuştan insana geçiş az, insandan insana geçiş ise nadirdir. Kuştan insana geçiş hasta ya da ölü kümes hayvanı veya yaban kuşları ile direk temas yolu ile olur. İnsanlarda normalde enfeksiyon oluşturmadığından insanların bu virus tipine karşı doğal koruması bulunmamaktadır. Bu nedenle hastalık ağır seyreder ve ölüme neden olabilir. 

 
Aşağıdaki tabloda soğuk algınlığı ile grip ayırımında faydalı bilgiler verilmiştir:

SOĞUK ALGINLIĞI MI GRİP Mİ

ŞİKAYET SOĞUK ALGINLIĞI GRİP
Ateş Nadir Genellikle var
Yüksek (38-39 derece)
Küçük bebeklerde daha yüksek olabilir)
3-4 gün sürer
Baş ağrısı Nadir Sık 
Yaygın ağrı Hafif Genellikle var
(Çoğu kez şiddetli)
Yorgunluk, kuvvetsizlik Bazen Genellikle var
(2-3 hafta sürebilir)
Aşırı bitkinlik Hiç olmaz Genellikle var
(hastalığın başlangıcında)
Burun tıkanıklığı Sık Bazen 
Hapşırık Genellikle Bazen
Boğaz ağrısı Genellikle Bazen
Göğüste rahatsızlık, öksürük Hafif-orta şiddette Sık
Şiddetli olabilir
Tedavi Antihistaminik
Dekonjestan
Ateş düşürücü-Ağrı kesici Doktor gerekli görür ise antiviral ilaç 
Ateş düşürücü-Ağrı kesici
Önleme Ellerin sıkça yıkanması
Hasta ile yakın temasta bulunmama 
Yıllık aşılanma
Doktor gerekli görür ise antiviral ilaç 
Ellerin sıkça yıkanması
Hasta ile yakın temasta bulunmama
Komplikasyonlar Sinüzit
Orta kulak iltihabı
Astım
Bronşit Bronşit
Zatürre
(ölüme yol açabilir)


GRİPTEN KORUNMA 

En etkin yol aşılanma ve el yıkamadır. Temas halinde antiviral ilaç kullanımı da hastalığı önleyebilir
AŞI — Aşılanan insanlarda hem hastalanma ve hem de ölüm riski düşüktür.
Aşı zamanı — Virus yıldan yıla kendini değiştirdiği için her sezonda yeni bir aşı üretilmesi gerekir. En yüksek faydayı elde etmek için üretim yapılır yapılmaz aşılanmalıdır. Bizim bulunduğumuz kuzey yarımkürede grip sezonu kasım ve nisan ayları arasıdır.
Etkinlik — Aşılanan kişilerde virusa karşı koruyucu antikor 2 haftada gelişir. Aşının koruma oranı %50-80 arasında değişir. Aşılanan kişi gribe yakalansa bile hastalık daha hafif seyreder ve daha kısa sürer.
Aşı yan etkileri — enjeksiyon yerinde ağrı, genel vücut ağrısı, baş ağrısı, hafif ateş görülebilir. 1-2 gün içinde şikayetler kaybolur.

KİMLER AŞILANMALI? — 6 aydan büyük herkesin aşılanması önerilmektedir. Aşı olması gereken yüksek risk grubu şunlardır:
50 yaş üzerindekiler
bakımevlerinde kalanlar
Süreğen kalp, akciğer hastalığı olanlar (astım dahil)
Süreğen böbrek hastalığı ve şeker hastalığı olanlar
Sürekli aspirin tedavisi almak zorunda olanlar
Grip sezonunda hamile olanlar
Riskli bireylere hastalık bulaştırma ihtimal olanlar (sağlık çalışanları, bakımevi çalışanları, evde bakım hizmeti verenler, riskli kişilerle aynı evde yaşayanlar)

ENFEKSİYON KONTROL ÖNLEMLERİ — 
Sık el yıkama
Öksürük-aksırık  sırasında eli ile ağzı kapama, sonrasında elleri yıkama
Elleri mümkün olduğunca göze, buruna, ağza sürmeme
Hastalarla yakın temasın önlenmesi

YORUM YAZ

  • Ad Soyad:

  • Yorum:

  •  

    @name x

  • UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.

      Yorumlar
      Toplam 1 yorum mevcut

    • derya bakir 3 yıl önce yorumlandı

      Astim. Hastasiyim. Grip. Oldum ayaga. Kalkicak. Halim. Yok. Butun. Eklemlerim. Agriyo. Cevap. Bekliyorum

    HAVA DURUMU
    Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
    EN ÇOK OKUNANLAR
    BUGÜN
    BU HAFTA
    BU AY
    ARŞİV