16 Aralık 2019 Pazartesi

'Lise ve Üniversite Tercihlerinde Karışıklık Yok Bilinmezlik Var'

11 Temmuz 2014, 12:49
'Lise ve Üniversite Tercihlerinde Karışıklık Yok Bilinmezlik Var'
Neslihan
2014-2015 Eğitim Öğretim yılı arefesinde öğrenciler gerek lise gerekse üniversite tercihlerini yapma aşamasında belki de hayatlarının en önemli kararı verecekler. Peki mesleki seçimde en önemli kriterer nelerdir, Meslek seçiminde öğrenciler nelere dikkat etmek durumundadır. Konuyla ilgili sorularımızı Kariyer ve Yaşam Koçu-Danışman Mehmet Sezen içtenlikle cevapladı.
Meslek seçiminin daha ilkokul çağından başladığı bir dönemde öğrencilerin düştüğü en büyük sıkıntılar da yine bu yönde oluyor. Bu nedenle size hem TEOG sonrası lise seçimi hem de LYS sonrası üniversite seçiminde öğrencilerin izlemesi gereken stratejileri konuşmak isterim. 
NSP - TEOG sistemini nasıl buluyorsunuz. 8.sınıf öğrencilerinin Lise'de iken bir karar vermek durumunda kalması öğrenci ve ailesi için avantaj mıdır, yoksa dezavantaj mıdır? 

MEHMET SEZEN– Eğitimle ilgili olan kişilerin hemen çoğunun düştüğü bir yanılgıyı dile getirmek isterim. O da sürekli sistemin sınav seklinin değiştiği yönünde. Evet, bu doğru ancak felaket değil. Eğitim canlı bir organizmadır ve sürekli büyümekte büyürken eskimekte eskirken yenilenmektedir. O nedenle elbette ki çıkarma işlemine ihtiyaç duyulacaktır. Bu vurgudan sonra sistemi henüz tanımıyor ve uygulamasını görmedik. ancak şunu ön kabul olarak görmeliyiz. Bu sistem netice itibarı ile uzman bir kadro tarafından planlanmakta ve uygulamaya konulmaktadır. Buna birkaç yıllık istatistik elde ettiğimizde çok daha iyi cevap vereceğiz. Gerekirse bu bile değiştirilebilir. Bundan gocunmamak gerek aksine gelişimi beraberinde düşünmek gerek. 
NSP- TEOG sınavı sonrasında meslek liseleri konusunda karışıklıklar söz konusu özellikle sağlık liseleri tercihleri artık yok. Öğrenciler bir teknik ve meslek lisesine kaydolduktan sonra 10. sınıf sonrasında sağlık alanında bir branşlaşma yapma şansına belki erişebilecekler deniyor. Hatta öğrencilerin not ortalaması baz alındığı için hiç istemediği bir bölüme de kaydırılmaları söz konusu. Bu gelecek nesilleri nasıl etkiler sizce?
MEHMET SEZEN– Bu bir arayışın sonucudur. Belki de tamamen ortak bir lise eğitimine geçisin habercisidir. Ülkemizde liselerin sadece üniversiteye gidilen köprü dershanelerin de Deli Dumrul olarak değerlendirebileceğimiz bir traji-komik sistemden bir kurtuluş çabalarıdır. Karışıklık yok bilinmezlik var bence. Sistem yeni henüz göreceğiz. Şartlı bakmak yerine “Daha iyi olabilir mi?” düşüncesi ile hareket edip sistemle ilgili görüş, düşünce ve önerilerimizi Bakanlığın ilgili birimlerine rahatlıkla gönderebilme sansına sahip olduğumuzu gönderdiğimiz görüş, düşünce ve önerilerin mutlaka okunup rapor edildiğini bilmemiz gerekli. En azından birey olarak bunu yaparak toplama işlemini çıkarma işlemine tercih etmiş olmalıyız.  
Hedef daha iyi bir eğitim daha donanımlı bir gençlikse bir yerden başlamalıyız. Bu yeni sisteme entegre olmakla alakalı bir durum. Dolayısı ile dünya örneklerinden yola çıkarak baktığımızda sanki bu durum daha iyi sonuçlar verecek. İyi uygulama örneklerini göreceğiz. 
NSP- Kişinin hayatta iki başarısı ve iki mutluluk kaynağı vardır denir: “Sevdiğin eşle birlikte olmak ve sevdiğin işi yapmak.” Peki bu kadar önemli olan sevdiğin işi yapma noktasında meslek seçiminin önemini biraz konuşsak. 
MEHMET SEZEN– Eğer insanlar bu denilenler kadar ideal bir yasam sürselerdi bu tartışmayı yapıyor olmazdık. Eşle iş seçmek; neye - kime göre, nasıl, nerde, ne için gibi bir sürü soruların cevap aradıeı bir arenadır. Teorik olarak doğru bu ama “Hangi eş ideal? Hangi iş mutlu eder?” Doğrusu buna net bir cevap vermek eş ve iş sahiplerini bize karsı ciddi eleştiriler yöneltmeye mecbur bırakır. O nedenle bu konjoktürel bir bakış acısı ile ifade edilecek bir soru. 
İyi iş, iyi meslek ne demek? Değerler araştırmasında sanıyorum ki mesleği sevmek için ilk gereklilik ücret olacak. Günümüzde lise mezunu bir futbolcunun medya aracılığı ile sunumu ile alanında dünyaca üne kavuşmuş bir profesörün aldığı ücreti kıyaslayarak bunu analiz edebiliriz. 
Belki de en önemlisi meslek seçerken iyi yetiştirilmiş bir insan formasyonundan bakmak gerek. Kapasitesinin ne olduğunu bilen nesiller yetiştirmek gerek. Bu yeni sistem belki bunu getirecek. kapasite tanımı bilinmesi meslek sevgisi için önemli diye düşünüyorum.  Şimdi düşünüyorum da gerçekten en iyi meslek nedir? Futbol, dansözlük, şarkıcılık, öğretmenlik, mühendislik, profesörlük, pazarcılık…? Kaç kişi mesleğini severek yapıyor değerler araştırmasına yine bakmak gerek bu konuda. siz bu yazıyı okuyan siz mesleğinizi seviyor musunuz?
NSP- Bu konuda şanslı kesimdenim sanırım. Çünkü mesleğimi gerçekten sevdiğim içtenlikle söyleyebilirim. Başka bir soru. Meslek seçimi yaparken nelere dikkat etmek gerekir? Kişinin ana parametreleri ne olmalı sizce?
MEHMET SEZEN–  İyi bir anne baba seçimi ( ciddiyim ve mümkün )
Güzel geçmiş çocukluk, 
Nitelikli bir akademik eğitim ilk orta lise üniversite, 
Değerler eğitimi almış olmak, 
Adanmışlık performansını var edebilmek, 
Kapasite kullanımı konusunda özgüven sahibi olmak ( kendini tanımak )
Her ne yapıyorsa onu isteyerek yapmak ( klasik olarak yapacağı  işi sevmek) 
NSP- Siz kariyer ve yaşam koçluğu yapan biri olarak danışmanlarınızın en çok ne tür sıkıntılarıyla karşı karşıya kalıyorsunuz? Bu noktada lise ve üniversite seçimini yapmak durumunda kalan gençlere neler önerirsiniz? 

MEHMET SEZEN– Bu çok öznel bir durum ancak bazı şeyleri dile getirebiliriz. Genel olarak istenilen yerle olunan yer arasında bir zıtlık var. Keşkeler çok fazla. Bununda birden çok sebebi var. Aslında insanlığın bireye indirgenmiş ihtiyaçlar hiyeraşisinde  hiç bir zaman ideal noktaya ulaşılamamıştır. Sürekli eksiklikler istemler var ola gelmiştir. Bu da son derece insani son derece doğal. Bu kısım deminki sorunuzla beraber değerlendirilmeli. tekrar etmek istemem. 
Mesleklerin seçiminde ideal değil, ücret etkense çok para kazandıran meslekler seçilecektir.  İdeal olan para değil (!) iddiasında bulunulursa çok şey söylenebilir ama bana göre inandırıcı değil. Ekonominin temel kuralı ücret politikalarının belirleyici olmasıdır.
 
- Kapasiteye göre lise secimi. alınan puanlar bu konuda epeyce belirleyici rol oynar. 
- Son dönem sağlık meslek liseleri mezuniyet sonrası istihdam için tercih edilebilir olmuştur. 
- Yeni düzenlemeler çerçevesinde liseden üniversiteye geçiş kolaylıkları dikkatle incelenmeli ona göre meslek liseleri seçilmelidir. 
- Üniversite için adayların lise eğitimi boyunca mutlaka kendilerini tanımlayan "tercih gerekçeli karar defterleri " olmalı düzenli olarak dört yıl boyunca kaynaklarından aldıklarını kendi bilgi beceri ve istemleri ile birleştirip not tutmalılar. Üniversite tercih aşamasında bu kaynaktan aile uzman bir kişi ve öğrenci ile oturup alınan puanla birlikte strateji belirlenmelidir. 
- Sevecekleri işi değil yapabilecekleri mesleği tercih etmeliler.
- Belki de en önemlisi üniversite bir ekonomi kapısı değil kültür kapısı olmalı. Gelişmekte olan ülkelerde bu çok iddialı bir laf gibi gözükse de ülkede yaşanan sosyal olaylara hukuk ihlallerine memnuniyetsizliklere bakıldığında altında bunun yattığını görebiliriz. 

NSP- Bu keyifli ve bilgilendirici röportaj için şahsım ve okuyucularımız adına çok teşekkür ederiz. 

MEHMET SEZEN- Ben teşekkür ederim. 
Röportajı Yapan: Neslihan Sultan PALA 

Bu içeriğe yorum yapan ilk siz olun!

  • Ad Soyad:

  • Yorum:

  •  

    @name x

  • UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.
    HAVA DURUMU
    Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
    ARŞİV