26 Eylül 2017 Salı

Panoptikon ne demektir?

Panoptikon ne demektir? Panopticon sözcüğü bütünlük ilkesini ifade eder ve gözetleme sorunlarını çözmeye uygun bir iktidar teknolojisi olarak hapishane, okul, hastane, yetimhane, fabrikalar gibi kurumların yapısını oluşturur.

31 Ağustos 2017 Perşembe 20:23
Panoptikon ne demektir?
 KADINHABERLERİ.COM- Bentham’ın panoptikon yapısı bireyler üzerinde hâkimiyet kurmaya ve onları uysallaştırmaya uygun olarak tasarlanmış bir model olarak, iktidarın bireyleri disipline etmesinde aracıdır. Bentham’a göre, gözlemlenen her yanlış davranışının ceza getireceğini bilen, ama davranışlarının aslında ne zaman gözlemlendiğini bilmeyen mahkûmun, aklını başına alarak her zaman izleniyormuşçasına davranmaktan başka seçeneği yoktur. Böylece mahkûm dış baskılarla öz denetim sağlayacak, kendi hareketlerini kollamak durumunda kalacaktır. Elektronik izleme sistemleri bir nevi Panoptikon anlayışının sanal simülasyonudur. Tüm video kayıtları, elektronik izler, GPS sinyalleri, ses kayıtları gündelik hayatımızda en küçük bir karanlık noktaya izin vermeyerek elektronik bir hapishane ortamı sağlamaktadır. Aslında Panoptikon, bir hapishaneden öte, bir gözetim sistemidir ve Foucault bu mimari yapıyı modern gözetleme toplumunun bir metaforu olarak kullanıma sunmuştur. Foucault (2004: 47) için iktidarın anlaşılmasında, bilgilerin üretimini, yayılımını, dağıtımını gerçekleştiren, onları kaydeden ve dolaşıma sokan bilgi aygıtlarının incelenmesi, iktidarın sahip olduğu ideolojinin analiz edilmesinden daha önemlidir. Foucault’a göre, iktidar herhangi bir kurumla veya aygıtla bir görülemez. Foucault’ya göre, Panoptikon, örgütte ya da başka herhangi bir yerde, bugün kendini gösterdiği biçimiyle iktidar modelinin kendisidir. Fiziksel olarak böyle bir kontrol yapısı günümüzde mevcut değilse bile denetim daha dolaysız hâle gelerek dijital bir dönüşüm yaşamıştır.

İnsanlık Bantham'ın panoptikonu ya da Orwell'in l984'deki dünyasını yaşamak zorunda bırakılmadan daha güzel bir dünyada yaşamanın da mümkün olduğunu keşfedebilir. XIX. yüzyıl Foucault tarafından Panopticonculuk çağı olarak adlandırmaktadır. Panopticon, bir soruşturma değil inceleme diye adlandırılan bir iktidar biçimidir. Burada bir şeyi ya da bir kimseyi aralıksız olarak ve tümüyle gözetlemek söz konusudur. Sonuçta toplumun karakteristik özelliklerinden biri haline gelen panoptizm, kişisel ve sürekli gözetim biçimi altında denetim, cezalandırma ve ödüllendirme biçimi ve ıslah biçimi altında bireylere uygulanan bir iktidar biçimidir.
Not: Yazı Müge Gencay'a aittir. Kopyalanamaz

Bu habere yorum yapan ilk siz olun!

  • Ad Soyad:

  • Yorum:

  •  

    @name x

  • UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.
    HAVA DURUMU
    Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
    ARŞİV